Căn cứ văn bản: Luật BHXH số 41/2024/QH15 (Hiệu lực: 01/07/2025)
Từ ngày 01/07/2025, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh chính thức thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Đây là điểm mới quan trọng, mở rộng diện bao phủ BHXH sang khu vực kinh tế cá thể, không còn là tự nguyện như trước.
Chủ hộ kinh doanh có bắt buộc đóng BHXH không?
CÓ.
Căn cứ pháp lý
Khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 quy định:
> Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ.
Lưu ý:
– Không phân biệt doanh thu cao hay thấp.
– Chỉ cần là chủ HKD có đăng ký → thuộc diện bắt buộc
—
Mức đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh từ 01/07/2025
Căn cứ tiền lương đóng
Theo điểm d khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024:
Chủ hộ được tự chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH
Nhưng phải nằm trong giới hạn:
– Thấp nhất: bằng mức tham chiếu
– Cao nhất: bằng 20 lần mức tham chiếu
Khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì:
Mức tham chiếu = mức lương cơ sở
Mức hiện hành:
Lương cơ sở: 2.340.000 đồng/tháng
—
Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc
(Điểm a khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024)
3% vào quỹ Ốm đau – Thai sản
22% vào quỹ Hưu trí – Tử tuất
Tổng tỷ lệ đóng: 25% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH
—
Số tiền phải đóng
Mức thấp nhất:
25% × 2.340.000 = 585.000 đồng/tháng
Mức cao nhất:
585.000 × 20 = 11.700.000 đồng/tháng
Chủ hộ được điều chỉnh lại mức lương làm căn cứ đóng sau ít nhất 12 tháng.
Phương thức đóng linh hoạt:
Hàng tháng
3 tháng/lần
6 tháng/lần
—
Trường hợp KHÔNG phải đóng BHXH bắt buộc
Theo khoản 7 Điều 2 Luật BHXH 2024, chủ hộ không thuộc diện bắt buộc nếu:
– Đã đủ tuổi nghỉ hưu
(trừ trường hợp còn thiếu tối đa 6 tháng đóng BHXH)
– Đang tham gia BHXH bắt buộc tại doanh nghiệp khác
—
Trách nhiệm BHXH đối với người lao động trong hộ kinh doanh
Trường hợp hộ kinh doanh có sử dụng lao động:
Người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định chung
Chủ hộ có trách nhiệm:
– Ký hợp đồng lao động đúng quy định
– Đăng ký, kê khai và đóng BHXH cho người lao động
– Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ BHXH, BHYT, BHTN (nếu thuộc diện)
Lưu ý:
Nghĩa vụ BHXH của chủ hộ và người lao động là hai nghĩa vụ độc lập, không được gộp hay thay thế cho nhau.
—
Hồ sơ đăng ký tham gia BHXH của chủ hộ kinh doanh
Căn cứ Điều 27 và Điều 28 Luật BHXH 2024
Hồ sơ:
Tờ khai TK1-TS
(theo Quyết định 505/QĐ-BHXH, sửa đổi bởi QĐ 490/QĐ-BHXH)
Thời hạn nộp:
Trong 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Hình thức:
– Nộp trực tiếp tại BHXH quận/huyện.
– Hoặc nộp online qua Cổng DVC BHXH (cần chữ ký số).
Cơ quan BHXH cấp sổ BHXH trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Mẫu biểu có thể được cập nhật theo hướng dẫn mới nhất tại thời điểm áp dụng.
—
Xử phạt & truy thu nếu không tham gia BHXH đúng quy định
Chủ hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc nhưng không tham gia BHXH hoặc chậm tham gia có thể:
Bị xử phạt vi phạm hành chính
Bị truy thu số tiền BHXH phải đóng
Phải nộp tiền lãi chậm đóng theo quy định
Việc chủ động đăng ký – đóng đúng – đủ hồ sơ sẽ giúp:
– Tránh rủi ro pháp lý
– Tránh phát sinh chi phí truy thu về sau
—
Như vậy:
Từ 01/07/2025:
Có đăng ký hộ kinh doanh = phải tham gia BHXH bắt buộc
Không phụ thuộc doanh thu
Mức tối thiểu: 585.000 đồng/tháng
Chủ hộ kinh doanh cần:
Chủ động nắm quy định
Thực hiện đúng nghĩa vụ BHXH
Chuẩn bị hồ sơ sớm để không bị động khi cơ quan BHXH rà soát
